Duurzame energie

In Nederland willen we in 2050 een duurzame energievoorziening. Om dat te bereiken, moet er veel gebeuren, ook in Noord-Holland. De provincie werkt daarom aan de energietransitie samen met de inwoners, bedrijven, woningcorporaties, gemeenten en tal van andere partijen.

Het beleid van de provincie richt zich op minder energie gebruiken, meer energie duurzaam opwekken en restwarmte van bedrijven beter benutten. Er zijn nieuwe energiesystemen nodig en er moeten innovatieve technologieën ontwikkeld worden. De provincie ondersteunt onderzoek en financiert innovaties binnen 7 thema’s.

Energietranstie in Noord-HollandKlik voor een vergroting

Gebouwde omgeving

Binnen de gebouwde omgeving verbruiken we de meeste energie in woningen. Daarom richt de provinciehaar beleid vooral daarop. De focus ligt op de bestaande woningen. We streven naar woningen die zeer energiezuinig zijn, zelf energie opwekken en in de toekomst ook zelf energie kunnen opslaan. Dat is goed voor het klimaat, maakt woningen comfortabeler en levert werkgelegenheid op.

Wat doet de provincie?

  • Energieafspraken in regionale actieprogramma’s (RAP’s)
  • Voortzetten Servicepunt Duurzame Energie
  • Ondersteunen initiatieven van inwoners
  • Verduurzamen monumentaal erfgoed

Energiebesparing in de industrie

De industrie verbruikt 40% van de energie in Noord-Holland (de land- en tuinbouw vallen hierbuiten). De provincie wil bedrijven in de industrie zuiniger om laten gaan met energie. De Wet Milieubeheer verplicht bedrijven die veel energie verbruiken besparingsmaatregelen te nemen die zich in 5 jaar terugverdienen. In het Nationaal Energieakkoord staat dat gemeenten en provincies beter gaan toezien dat bedrijven zich aan deze regels houden.

Wat doet de provincie?

  • De provincie toont bedrijven kansen en mogelijkheden op het gebied van besparingsmaatregelen
  • Scherper toezien op bedrijven zodat zij energie besparen
  • ECN heeft in opdracht van de provincie een nulmeting gemaakt voor het energieverbruik van bedrijven waarvoor de provincie Noord-Holland bevoegd gezag is
  • In de Uitvoeringsnotitie staat welke concrete activiteiten de provincie gaat uitvoeren op het gebied van energiebesparing in de industrie in de periode 2017-2020, specifiek gericht op de bedrijven die onder het bevoegd gezag van de provincie Noord-Holland vallen. De provinciale inzet op het gebied van Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) ten aanzien van energiebesparing in de industrie wordt bijvoorbeeld op een aantal punten aangescherpt.

Glastuinbouw

De provincie streeft naar moderne, duurzame glastuinbouwgebieden in de Greenports van Noord-Holland. Het doel is op meer plaatsen gebruik te maken van restwarmte, bijvoorbeeld van de industrie, en van duurzame warmte, zoals geothermie. Tegelijk moet er dan een voorziening komen voor CO2. Glastuinbouwers hebben dit gas nodig om hun gewassen te laten groeien. CO2 komt nu vrij bij warmteproductie. Als tuinders die warmte niet meer zelf maken, kan de CO2 via een leidingnetwerk geleverd worden door de industrie die dit gas overheeft.

Wat doet de provincie?

  • Verduurzamen energievoorziening
  • Modernisering teeltareaal (herstructureren, saneren en verplaatsen)
  • Onderzoeken mogelijkheden van slimmer vervoer

Wind

Windenergie levert de komende 10 jaar de belangrijkste bijdrage aan het duurzaam maken van onze energievoorziening. Windparken op zee en op land voorzien in 2020 8 miljoen Nederlandse huishoudens van elektriciteit. Windenergie is voor de provincie Noord-Holland een belangrijk thema, niet alleen vanuit het oogpunt van duurzaamheid: windturbines kunnen op grote afstand zichtbaar zijn. Daarnaast is er een economisch belang. De windmarkt (de aanleg van de parken, het onderhoud) zorgt voor veel nieuwe werkgelegenheid.

Wat doet de provincie?

  • Op land: uitvoeren afspraken met het Rijk (685,5 MW). Zie Wind op land.
  • Op zee: benutten kansen voor Noord-Hollandse economie

Zon

Zonne-energie is een belangrijk onderdeel van onze toekomstige (duurzame)energiemix. Zonne-energie kan omgezet worden in elektriciteit of warmte. Het eerste gebeurt met zonnepanelen, het tweede met zonnecollectoren of warmteboilers. Zonne-energie opwekken gebeurt vooral op daken van woningen, winkels en bedrijven. Daarnaast kan elektriciteit worden opgewekt op zonne-akkers: opstellingen voor zonne-energie in landelijk gebied.

Wat doet de provincie?

  • Nieuwbouw klaarmaken voor zonne-energie
  • Stimuleren zon op bestaande daken
  • Regels opstellen voor zonne-opstellingen in landelijk gebied. Zie Bouwen in landelijk gebied.
  • Vervolg van de pilot SolaRoad

Biomassa en groen gas

Ons aardgas raakt op, maar gas blijft belangrijk voor onze energievoorziening. In plaats van fossiel gas, maken we straks gebruik van groen gas: gas dat via vergisting of vergassing verkregen wordt uit natuurlijk materiaal, als plantenresten, hout- en snoeiafval, mest en slib. De ontwikkeling van groen gas is ook uit economisch oogpunt belangrijk. Nederland profileert zich als de gasrotonde van Noordwest-Europa. Rondom Alkmaar ligt een cluster aan kennis en bedrijvigheid dat zich richt op vergisting en vergassing. Deze bedrijven experimenteren met nieuwe methoden om groen gas te maken en met hoogwaardige chemische toepassingen voor dat gas.

Wat doet de provincie?

  • Financiering MILENA-Olga (demonstratie-installatie biomassavergassing)
  • Realisatie biomassacluster in Alkmaar

Warmte en koude

Via warmtenetten kunnen we vraag en aanbod verbinden en dus flink besparen op aardgas en CO2-uitstoot. Noord-Holland is bij uitstek geschikt om restwarmte te gebruiken: we hebben verschillende dichtbevolkte gebieden, zoals de regio Amsterdam. En er zijn grote kassencomplexen waarvoor ook veel warmte nodig is. Aan de andere kant is er veel restwarmte. Bijvoorbeeld van Tata Steel, het Afvalenergiebedrijf Amsterdam, de elektriciteitscentrales en HVC. In de provincie zijn al warmtenetten. Deze worden flink uitgebreid. Bovendien kunnen er nieuwe netten bijkomen.

Wat doet de provincie?

  • Verder ontwikkelen programma Warmte & Koude in de Metropoolregio Amsterdam
  • Opstellen provinciaal Warmteplan
  • Stimuleren warmte-koudeopslag
  • Verder ontwikkelen geothermie

WKO (Warmte Koude Opslag) Tool Nederland

De WKO (Warmte Koude Opslag) Tool Nederland laat in één oogopslag zien wat de mogelijkheden zijn voor de toepassing van open- en gesloten bodemenergiesystemen op iedere willekeurige locatie binnen Nederland. Of bodemenergie mogelijk is hangt onder meer af van de kwaliteit van de bodem, de grondwaterbeschermingsgebieden, natuurgebieden en archeologie. Ook geeft de tool aan wat de geschatte investeringskosten, energiebesparing en CO2-emissiereductie en terugverdientijd zijn van een bodemenergiesysteem op een zelf gekozen locatie. De tool is nadrukkelijk bedoeld als quickscan, het is geen vervanging van een haalbaarheidsonderzoek. De tool is geschikt voor iedereen die benieuwd is naar de mogelijkheden voor bodemenergiesystemen in zijn/haar regio: gemeenten, bedrijven, woningbouwcorporaties, burgers, verenigingen van eigenaren, adviseurs, etc.

Toekomstverkenning energietransitie

Om de langetermijntransitie naar duurzame energie in beeld te krijgen is de provincie Noord-Holland bezig met een ruimtelijk-economische toekomstverkenning. Hierbij staat de vraag centraal hoe de energievoorziening er in 2050 uit kan zien, wat er voor nodig is om daar te komen en wat de consequenties zijn voor economie, landschap en samenleving.

Wat doet de provincie?

  • In kaart brengen energievraag en -aanbod
  • Verkennen van verschillende toekomstperspectieven voor de energietransitie in Noord-Holland
  • Regionale Energie & Ruimte-ateliers onder leiding van de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit (PARK). Op schaal van de Metropoolregio Amsterdam zijn deze ateliers inmiddels afgerond, wat heeft geresulteerd in het eindrapport Verkenning Energietransitie MRA (pdf, 94MB).