Energieneutraal

In Nederland willen we in 2050 energieneutraal zijn. Om dat te bereiken, moet er veel gebeuren. Ook in Noord-Holland. Hiervoor is een energietransitie nodig. De provincie werkt daar samen met de inwoners, bedrijven, woningcorporaties, gemeenten, het Rijk en tal van andere partijen aan.

Het beleid van de provincie richt zich op energiebesparing, meer energie duurzaam opwekken en beter benutten van restwarmte van bedrijven. Er zijn nieuwe energiesystemen nodig en er moeten innovatieve technologieën worden ontwikkeld. De provincie stelt hiervoor diverse financieringsinstrumenten beschikbaar.

  • Participatiefonds Duurzame Economie Noord-Holland (PDENH): dit fonds is bedoeld voor bedrijven en projecten, die duurzame energie een extra stimulans geven. Zo wil de provincie stimuleren op het inzitten van energie, circulaire economie en duurzame mobiliteit.
  • Programma Investeringsgereed Innovatief MKB Noord-Holland (PIM):  innovatieve of duurzame MKB’ers kunnen hier terecht met financieringsvragen. PIM biedt maatwerkadvies, geeft inzichten over financieringsmogelijkheden en biedt masterclasses en voorlichtingsbijeenkomsten aan. Ook koppelt PIM ondernemers aan zijn unieke netwerk van financiers, andere bedrijven en potentiële klanten.
  • GO!-NH: De GO!-NH Accelerators versnellen MKB-bedrijven en startups. In een programma van 3 maanden worden bedrijven klaargestoomd om met innovatieve oplossingen de markt te bestormen. Met trainingen, tools en professionele ondersteuning van experts ontwikkelen zij een bedrijf in een beschermde omgeving. In 2018 start de Accelerator duurzame mobiliteit.
  • Subsidieregeling MKB Innovatiestimulering Regio en Topsectoren 2017

Voor de periode 2016 – 2020 is een beleidsagenda opgesteld aan de hand van de volgende 7 thema’s.

Energietranstie in Noord-HollandKlik voor een vergroting

  1. Gebouwde omgeving
  2. Energiebesparing in de industrie
  3. Verduurzamen glastuinbouw
  4. Wind
  5. Zon
  6. Biomassa en groen gas
  7. Warmte en koude

Gebouwde omgeving

Binnen de gebouwde omgeving verbruiken we de meeste energie in woningen. Daarom richt de provinciehaar beleid vooral daarop. De focus ligt op de bestaande woningen. We streven naar woningen die zeer energiezuinig zijn, zelf energie opwekken en in de toekomst ook zelf energie kunnen opslaan. Dat is goed voor het klimaat, maakt woningen comfortabeler en levert werkgelegenheid op. Kijk voor meer informatie bij Servicepunt Duurzame Energie.

Wat doet de provincie?

  • Afspraken maken over energiebesparingen met gemeenten in regionale actieprogramma’s (RAP’s).
  • Ondersteunen van gemeenten en woningbouwcorporaties via het Servicepunt Duurzame Energie.
  • Ondersteunen van initiatieven van inwoners en bedrijven, bijvoorbeeld door subsidies.
  • Verduurzamen van monumentaal erfgoed, bijvoorbeeld door 10 miljoen euro vrij te stellen voor gebouwde omgeving.

Energiebesparing in de industrie

De industrie verbruikt 40% van de energie in Noord-Holland (de land- en tuinbouw vallen hierbuiten). De provincie wil bedrijven in de industrie zuiniger om laten gaan met energie. De Wet Milieubeheer verplicht bedrijven die veel energie verbruiken besparingsmaatregelen te nemen die zich in 5 jaar terugverdienen.

Wat doet de provincie?

  • Tonen van kansen en mogelijkheden aan bedrijven op het gebied van financiering. De provincie helpt ze daarnaast om financieel gezond te zijn met behulp van diverse financiële instrumenten.
  • Scherp toezicht houden op bedrijven via de Omgevingsdiensten, zodat zij energie besparen.
  • De provincie heeft ECN een nulmeting laten maken voor het energieverbruik van bedrijven waarvoor de provincie bevoegd gezag is. Samen met de industrie komt provincie nu tot nieuwe maatregelen. Er worden kennissessies over het verduurzamen van het eigen wagenpark, circulaire economie en nieuwe procestechnologie georganiseerd. In de Uitvoeringsnotitie staat welke concrete activiteiten de provincie tussen 2017-2020 gaat uitvoeren op het gebied van energiebesparing in de industrie. De provinciale inzet op het gebied van Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) ten aanzien van energiebesparing in de industrie wordt bijvoorbeeld op een aantal punten aangescherpt.

Verduurzamen glastuinbouw

De provincie streeft naar moderne, duurzame glastuinbouwgebieden in van Noord-Holland. Het doel is op meer plaatsen gebruik te maken van restwarmte, bijvoorbeeld van de industrie, en van duurzame warmte, zoals geothermie. Tegelijk moet er dan een voorziening komen voor CO2. Glastuinbouwers hebben dit gas nodig om hun gewassen te laten groeien. CO2 komt nu vrij bij warmteproductie. Als tuinders die warmte niet meer zelf maken, kan de CO2 via een leidingnetwerk geleverd worden door de industrie die dit gas overheeft.

Wat doet de provincie?

  • Verduurzamen van de energievoorziening.
  • Moderniseren van teeltareaal (herstructureren, saneren en verplaatsen).
  • Onderzoeken van de mogelijkheden van slimmer vervoer.
  • Onderzoeken van de mogelijkheden voor warmtenetten en geothermie binnen de Agri Food sector.

Wind

Windenergie levert de komende 10 jaar de belangrijkste bijdrage aan het duurzaam maken van onze energievoorziening. Windparken op zee en op land voorzien in 2020 8 miljoen Nederlandse huishoudens van elektriciteit. Windenergie is voor de provincie Noord-Holland een belangrijk thema, niet alleen vanuit het oogpunt van duurzaamheid: windturbines kunnen op grote afstand zichtbaar zijn. Daarnaast is er een economisch belang. De windmarkt (de aanleg van de parken, het onderhoud) zorgt voor veel nieuwe werkgelegenheid.

Wat doet de provincie?

  • Op land: uitvoeren van afspraken met het Rijk om 685 megawatt op te wekken. Zie Wind op land.
  • Op zee: benutten van kansen voor de Noord-Hollandse economie door middel van windparken op zee.

Zon

Zonne-energie is een belangrijk onderdeel van onze toekomstige (duurzame)energiemix. Zonne-energie kan omgezet worden in elektriciteit of warmte. Het eerste gebeurt met zonnepanelen, het tweede met zonnecollectoren of warmteboilers. Zonne-energie opwekken gebeurt vooral op daken van woningen, winkels en bedrijven. Daarnaast kan elektriciteit worden opgewekt op zonneparken: opstellingen voor zonne-energie in landelijk gebied.

Wat doet de provincie?

  • Klaarmaken van nieuwbouw voor zonne-energie.
  • Stimuleren van zonne-energie op bestaande daken door het maken van goede afspraken over de toepassing van zonne-energie in de RAP’s.
  • Jaarlijks actualiseren van de gegevens in de Zonatlas. Hierin staat welke daken geschikt zijn voor zonne-energie.
  • Regels opstellen voor zonne-opstellingen in landelijk gebied. Zie Bouwen in landelijk gebied.
  • Vervolgen van de pilot SolaRoad

Biomassa en groen gas

Ons aardgas raakt op, maar gas blijft belangrijk voor onze energievoorziening. In plaats van fossiel gas, maken we straks gebruik van groen gas: gas dat via vergisting of vergassing verkregen wordt uit plantenresten, hout- en snoeiafval, mest en slib. De ontwikkeling van groen gas is ook uit economisch oogpunt belangrijk. Nederland profileert zich als de gasrotonde van Noordwest-Europa. Rondom Alkmaar ligt een cluster aan kennis en bedrijvigheid dat zich richt op vergisting en vergassing. Deze bedrijven experimenteren met nieuwe methoden om groen gas te maken en met hoogwaardige chemische toepassingen voor dat gas. Ook met de transitie naar LNG en bio-LNG voor scheepvaart en vrachtvervoer is de provincie druk bezig. Ook  vanwege de verbetering van de luchtkwaliteit. Gebruik van (bio)LNG in plaats van stookolie en diesel voor de scheepvaart en het vrachtvervoer kan hierbij een belangrijke rol spelen.

Wat doet de provincie?

  • Financieren van MILENA-Olga (demonstratie-installatie biomassavergassing).
  • Realiseren van biomassacluster in Alkmaar. Dit geeft bedrijven ruimte om onderzoek te doen naar vergassing van houtachtige biomassa en manieren om dit gas te gebruiken.
  • Organiseren van LNG diners en Energielabs voor scheepvaart en vrachtvervoer om (bio) LNG te stimuleren. Ook lobbyt de provincie in IPO-verband bij het Rijk en gemeenten.

Warmte en koude

In 2030 mogen woningen niet meer aangesloten zijn op het gasnet. De provincie kijkt daarom naar andere warmtevoorzieningen. Via warmtenetten kunnen we vraag en aanbod verbinden en dus flink besparen op aardgas. Daarmee verminderen we ook CO2-uitstoot. Noord-Holland is bij uitstek geschikt om restwarmte te gebruiken. Zo zijn er verschillende dichtbevolkte gebieden en grote kassencomplexen, waarvoor ook veel warmte nodig is. Aan de andere kant is er veel restwarmte. Bijvoorbeeld van Tata Steel, het Afvalenergiebedrijf Amsterdam, de elektriciteitscentrales en HVC. In de provincie zijn al warmtenetten. Deze worden in de toekomst flink uitgebreid.

Wat doet de provincie?

  • Ontwikkelen van het programma Warmte & Koude in de Metropoolregio Amsterdam.
  • Opstellen van het provinciaal Warmteplan.
  • Stimuleren van warmte-koudeopslag.
  • Verder ontwikkelen van geothermie door het in beeld brengen van onderzoeksprogrammalocaties.

De provincie was in november 2017 gastheer van het Warmtecongres. Handvatten om warmtevoorzieningen op duurzame wijze in te vullen werden hier gepresenteerd. Aan de hand van praktijkvoorbeelden kon men leren. Mogelijkheden voor de toepassing van open- en gesloten bodemenergiesystemen zijn te vinden bij de WKO (Warmte Koude Opslag) Tool Nederland. De tool is geschikt voor iedereen die benieuwd is naar de mogelijkheden voor bodemenergiesystemen in zijn/haar regio, zoals gemeenten, bedrijven, woningbouwcorporaties, burgers, verenigingen van eigenaren en adviseurs.

Toekomstverkenning energietransitie

Om de langetermijntransitie naar duurzame energie in beeld te krijgen is de provincie Noord-Holland bezig met een ruimtelijke- en economische toekomstverkenning. Hierbij staat de vraag centraal hoe de energievoorziening er in 2050 uit kan zien, wat er voor nodig is om daar te komen en wat de consequenties zijn voor economie, landschap en samenleving.

Wat doet de provincie?

  • In kaart brengen van de energievraag en -aanbod en verkennen van toekomstperspectieven voor de energietransitie in Noord-Holland. De Verkenning Energie en Ruimte Noord-Holland Noord is begin 2018 vastgesteld door Gedeputeerde Staten. 
  • Ondersteunen van regionale Energie & Ruimte-ateliers onder leiding van de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit (PARK). Op schaal van de Metropoolregio Amsterdam zijn deze ateliers inmiddels afgerond, wat heeft geresulteerd in het eindrapport Verkenning Energietransitie MRA (pdf, 94MB).
  • Verkennen van de economische consequenties van de energietransitie.

De provincie maakt jaarlijks een uitvoeringsprogramma waarin vermeld staat welke activiteiten in dat jaar worden uitgevoerd.